Przejdź do głównej zawartości

Zasady tworzenia tekstu na komputerze

Osoby nie mające wcześniej kontaktu z klawiaturą i komputerem czują się niekomfortowo kładąc palce na klawiaturze. Jest tyle rzeczy niewiadomych, że to przytłacza. Tymczasem, stosowanie się do kilku, dosłownie, zasad, umożliwi znacznie podnieść efektywność pracy na komputerze. Jeśli chcemy w miarę sprawnie posługiwać się komputerem podczas pisania tekstów, to musimy się wdrożyć do stosowania kilku zasad. Są to rzeczy, których musimy się świadomie nauczyć, ponieważ używanie komputera do pisania różni się znacznie od pisania ręcznego. Różni się również od pisania na maszynie. Te tradycyjne sposoby pisania, mają tę wadę, że trudno się poprawia pomyłki. Wynika to z faktu używania papieru. Raz coś zaznaczone na papierze długopisem, piórem lub czcionką maszynową pozostaje związane na trwale z papierem. Nie daje się przesunąć, zmniejszyć, ani zwiększyć, zmienić kroju pisma. Praktycznie nic nie da się z tym zrobić. Nawet jak używamy korektorów, lub gumki do ścierania, to na papierze zawsze są widoczne ślady poprawiania. Komputer daje zupełnie inne możliwości. Dopóki tekst jest wyświetlany na ekranie, możemy z nim robić wszystko. Dopiero jak mamy elegancko - w najmniejszych szczegółach - przygotowany dokument, to wtedy go drukujemy, czyli utrwalamy na papierze. W praktyce w wielu przypadkach, np. podczas wysyłania dokumentów drogą elektroniczną, z drukowania możemy zrezygnować całkowicie. Rozłączenie czynności tworzenia tekstu i jego wydruku umożliwia całkowicie inne podejście do procesu pisania. Podczas pisania ręcznego, zawsze musieliśmy decydować jednocześnie o miejscu postawienia czubka pióra i treści tego co chcemy napisać. Komputer pozwala na rozłączenie w czasie tych dwóch decyzji. To pozwala na całkowitą zmianę zasad tworzenia tekstu.

Najważniejsza zasada: Najpierw treść potem forma, czyli robimy czynności pojedynczo i po kolei. Nie wykonujemy kilku zadań naraz.


A. Zapisujemy swoje myśli - oprócz klawiszy z literami praktycznie używamy tylko “Enter” do wprowadzania nowych wierszy oraz klawisza “Shift” przy zapisywaniu wielkich liter, oraz klawisza “prawy Alt” - do liter polskich, spację do oddzielania wyrazów. Na tym etapie nie zastanawiamy się nad błędami i omyłkami.

B. Sprawdzamy i poprawiamy ortografię, interpunkcję

Uwaga: Jeśli w trakcie pisania zauważymy błąd to ignorujemy do zakończenia pisania. Błędy literowe i inne poprawiamy dopiero po zapisaniu treści. 

C. Formatujemy tekst, czyli nadajemy formę - wygląd zewnętrzny.
Jak widzimy proces pisania został podzielony na trzy rozdzielone w czasie kroki. Pozwala to na lepszą koncentrację umysłu na każdym z nich. Aby jednak wykorzystać te udogodnienia, należy odzwyczaić się od nawyków, których nabraliśmy podczas nauki pisania piórem.

Zanim przejdziemy do dalszej części, to należy się przypomnienie. Wszystkie czynności, które polecimy komputerowi do wykonania, będą się odnosić do zaznaczenia, czyli w przypadku pliku tekstowego - do zaznaczonego fragmentu tekstu. Chodzi o to, że polecenie musi być jednoznaczne. Użytkownik zaznaczając tekst - fragment lub całość, przekazuje komputerowi informacje, na czym chce wykonać jakąś operację. Jednocześnie widząc, co jest zaznaczone upewnia się, że komputer wykona polecenie zgodnie z intencją użytkownika. Powyższe stwierdzenie jest podstawową zasadą pracy z komputerem. Ci którzy mają dużą praktykę, robią te czynności prawie bezwiednie.. Natomiast osoby nie mające wprawy, często o tym zapominają - a potem dziwią się, że komputer wykonał coś innego, czego się spodziewali.


Jak to się robi?
W zasadzie prawie wszystkie czynności związane z formatowaniem można wykonać na trzy sposoby:
  • przy użyciu kursora (wskaźnika) myszki i przycisków na pasku narzędzi w oknie programu (u góry okna)
  • przy użyciu kursora i prawego klawisza. Po wskazaniu obiektu (zaznaczeniu), kliknięcie jeden raz prawym klawiszem otwiera listę opcji do wyboru (menu opcji). Wybieramy polecenie i lewym klawiszem jednokrotnym kliknięciem wydajemy polecenie komputerowi
  • przy użyciu skrótów klawiaturowych. Po zaznaczeniu obiektu stosujemy skrót klawiaturowy. 

Definicja: Skrót klawiaturowy to jednoczesne użycie kombinacji klawiszy w celu wydania komputerowi polecenia. Stosuje się poprzez przytrzymanie wciśniętych klawiszy specjalnych: ctrl, shift, alt itp, oraz kliknięcie w tym czasie klawisza z literą. Skróty klawiaturowe są mnemotechnicznie łatwe do zapamiętania dla osób posługujących się językiem angielskim np. Ctrl+C= copy, Ctrl+S=save, Ctrl+P=print itd. 

Najłatwiejszym do zapamiętania, intuicyjnym, sposobem wydawania poleceń komputerowi, jest klikanie na ikony narzędzi.

Definicja: ikona narzędzia, lub po prostu narzędzie jest to małe graficzne wyobrażenie polecenia dla komputera do wykonania np. pogrubienie to litera B (ang. bold = pogrubiony), lub pochylenie to litera I (ang. italic = pochylony) Ikony narzędzi znajdują się na pasku narzędzi w górnej części okna.

Używanie kursora i ikon narzędzi jest bardziej intuicyjne, natomiast skróty klawiaturowe wymagają zapamiętania, ale usprawniają pracę i zwiększają efektywność. Skróty klawiaturowe też są opracowane pod kątem mnemotechniki - pogrubienie = Ctrl+B, a pochylenie Ctr+I. Niestety technika ta jest praktyczna jedynie w języku angielskim (B = bold, czyli pogrubienie, I = italic, czyli pochylenie)


Uwaga: 
pomiędzy różnymi programami mogą występować różnice w skrótach klawiaturowych, a są też programy, gdzie skróty klawiaturowe są definiowane przez użytkownika. 

Najczęściej używane skróty klawiaturowe (nie tylko w edytorze tekstów)
CTRL + C - kopiowanie
CTRL + X - wycinanie
CTRL + V - wklejanie

Formatowanie tekstu:
CTRL + B - tekst pogrubiony
CTRL + I - kursywa
CTRL + U - podkreślenie
CTRL + D - podwójne podkreślenie
CTRL + L - wyrównanie do lewej
CTRL + E - wyrównanie do środka
CTRL + R - wyrównanie do prawej
CTRL + J - wyrównanie do obu stron, czyli justowanie


Skrótów jest wiele. Spełniają one taką samą rolę jak przyciski w pasku narzędzi. Jednak przycisków używamy poprzez kliknięcie podczas wskazania kursorem, a skróty wykonujemy z klawiatury. Kiedy piszemy, to trzymamy ręce na klawiaturze, więc łatwiej jest używać skrótów, niż narzędzi z paska. Wadą skrótów jest to, że trzeba je zapamiętać. Czy warto się uczyć ich na pamięć? Z pewnością należy zapoznać się z listą skrótów, aby się rozeznać jakie czynności można przy ich pomocy wykonać. Dużym ułatwieniem jest, że kiedy kursorem wskażemy narzędzie formatowania tekstu, to najczęściej wyświetli się podpowiedź jakiego skrótu można użyć, aby wykonać dane polecenie. Jeśli jakieś czynności powtarzamy często, wtedy warto przyjrzeć się temu jaki to skrót, i warto go zapamiętać. Przy pisaniu dużej ilości tekstu, skróty pozwolą na duże oszczędności czasu i pracy.


Lista typowych skrótów klawiaturowych: 

CTRL + N - nowy dokument
CTRL + SHIFT + N - nowy dokument z szablonu
CTRL + O - otwarcie dokumentu
CTRL + S - zapis dokumentu
CTRL + SHIFT + J - pełny ekran
CTRL + P - drukuj
CTRL + W - zamknięcie okna
CTRL + Q - wyjście z programu

Klawisze funkcyjne
F1 - pomoc
SHIFT + F1 - pomoc kontekstowa
F2 - wywołanie funkcji Calc
CTRL + F2 - wstaw odwołanie
F3 - autotekst
CTRL + F3 - edytuj autotekst
F4 - źródła danych
F5 - włącz / wyłącz nawigator
CTRL + F5 - przełącz pola
CTRL + SHIFT + F5 - włącz nawigator
F6 - poruszanie się po oknach dokowalnych
F7 - pisownia
CTRL + F7 - tezaurus
F8 - zaznaczanie tekstu
SHIFT + F8 - dodawanie do zaznaczenia
CTRL + F8 - pokazanie / ukrycie cieni odwołań
F9 - aktualizuj odwołania
CTRL + F9 - pokazanie / ukrycie odwołań
SHIFT + F9 - przelicz tabelę
CTRL + SHIFT + F9 - aktualizuj pola wejściowe
F10 - dokowanie okna
SHIFT + F10 - prawy przycisk myszy
CTRL + SHIFT + F10 lub CTRL + podwójne kliknięcie - szybkie dokowanie
F11 - style i formatowanie
SHIFT + F11 - utwórz styl
CTRL + SHIFT + F11 - aktualizuj styl
F12 - lista numerowana
SHIFT + F12 - lista wypunktowana
CTRL + SHIFT + F12 - wyłącz listę
CTRL + F12 - wstaw tabelę

nawigacja w tekście
CTRL + HOME - początek dokumentu
CTRL + END - koniec dokumentu
HOME - początek linii
END - koniec linii
Page UP - ekran wyżej
Page DOWN - ekran niżej
Strzałka w LEWO / PRAWO - litera w lewo / prawo
CTRL + Strzałka w LEWO / PRAWO- wyraz w lewo / prawo
CTRL + PAGE UP - przeniesienie kursora do nagłówka
CTRL + PAGE DOWN - przeniesienie kursora do stopki

Zaznaczanie, kopiowanie, wklejanie
CTRL + SHIFT + HOME - zaznaczenie tekstu do początku dokumentu
CTRL + SHIFT + END - zaznaczenie tekstu do końca dokumentu
SHIFT + HOME - zaznaczenie tekstu do początku wiersza
SHIFT + END - zaznaczenie tekstu do końca wiersza
SHIFT + Strzałki - zaznaczanie tekstu po literce
CTRL + SHIFT + Strzałki LEWO/PRAWO - zaznaczanie tekstu po wyrazie
CTRL + A - zaznaczenie wszystkiego
CTRL + SHIFT + I - zaznaczenie tekstu
CTRL + C - kopiowanie
CTRL + X - wycinanie
CTRL + V / SHIFT + INSERT - wklejanie
CTRL + SHIFT + V - wklejanie specjalnie

TAB - wcięcie 
INSERT - tryb wklejania / zastępowania
BACKSPACE - kasowanie literki przed kursorem
DELETE - kasowanie literki za kursorem
CTRL + BACKSPACE - kasowanie liter do początku wyrazu
CTRL + DEL - kasowanie liter do końca wyrazu
CTRL + SHIFT + BACKSPACE - kasowanie liter do początku zdania
CTRL + SHIFT + DEL - kasowanie liter do końca zdania
CTRL + SPACJA - twarda spacja
CTRL + tylda "-" - ręczny podział wyrazu na sylaby
CTRL + SHIFT + minus "-" - twardy myślnik
SHIFT + ENTER - następna linia akapitu / koniec kolumny w tekście wielokolumnowym
ENTER - następny akapit
CTRL + ENTER - następna strona
CTRL + SHIFT + ENTER - następna sekcja
ALT + ENTER - kolejny akapit bez numerowania lub poza sekcją
CTRL + Strzałki GÓRA/DÓŁ - przeniesienie linii wyżej/niżej
ALT + W - w okienku sprawdzania pisowni - przywołanie oryginalnego wyrazu
Style i formatowanie
CTRL + B - tekst pogrubiony
CTRL + I - kursywa
CTRL + U - podkreślenie
CTRL + D - podwójne podkreślenie
CTRL + L - wyrównanie do lewej
CTRL + E - wyrównanie do środka
CTRL + R - wyrównanie do prawej
CTRL + J - wyrównanie do obu stron

Popularne posty z tego bloga

Movie Maker Zapisywanie gotowego filmu.

Pracując z plikiem projektu możemy zamykać i otwierać program. Edytować poszczególne jego składniki, ale przychodzi moment kiedy uważamy, że dzieło jest już gotowe i nadaje się do publikacji. W formacie pliku projektu nie możemy go opublikować, gdyż projekt to jedynie zbiór instrukcji jakie składowe z plików znajdujących się w pamięci stałej komputera mają być umieszczone w filmie. Aby nadać filmowi ostateczny kształt należy go zapisać w formacie, zawierającym rzeczywistą informację o obrazie i dźwięku, a nie o tym gdzie na naszym komputerze taka informacja jest.

Windows Movie Maker Czasy i szybkość wyświetlania

W poprzednim odcinku poradnika opisany było dodawanie zdjęć i wideo. Po tych czynnościach projekt został zamknięty, a przed zamknięciem zmiany zapisane. Po kolejnym otwarciu projektu widzimy, że elementy wizualne – zdjęcia i lub wideo mamy ułożone w obszarze roboczym. Jeśli dodawaliśmy wiele plików, to są one ułożone w tej samej kolejności, jak w folderze z którego były przesyłane. I o to właśnie chodzi. Czasem jednak już po przesłaniu stwierdzimy, że chcemy jednak zmienić układ slajdów. Aby zmienić kolejność wystarczy dany plik kliknąć. Niebieska ramka oznacza zaznaczenie. Taki zaznaczony element możemy przesuwać myszką, trzymając wciśnięty lewy klawisz. Metoda taka nazywa się "złap, przenieś, upuść" i jest najwygodniejsza do tego typu operacji. Najlepiej jednak nad kolejnością się zastanowić wcześniej, w trakcie przygotowywania materiałów. Zaoszczędzi to nam czasu, a uwagę będziemy mogli zwrócić na inne aspekty filmu.

Klawiatura komputera - podstawowe fakty

Niedoświadczonym użytkownikom komputera warto się zapoznać ze sprawami, które nie są intuicyjne i łatwe do samodzielnego odkrycia podczas klikania. Klawiatura jako urządzenie, jest tego przykładem. W swojej praktyce spotkałem się z osobami, którym najprostsze funkcje klawiatury były nieznane. Gwoli sprawiedliwości, trzeba powiedzieć, że nie odnosi się to jedynie do osób starszych. Zdarzyło mi się zaobserwować sytuacje, kiedy osoby w wieku lat dwudziestu kilku do napisania wielkiej litery włączały caps lock. Wbrew pozorom jednak obsługa klawiatury komputera jest nieskomplikowana. Trzeba zapamiętać dosłownie garstkę informacji, żeby usprawnić użytkowanie tego urządzenia. 
Komputer jest maszyną przetwarzającą informację. Musi być więc wyposażony w urządzenia do przyjmowania informacji i oddawania informacji. W dodatku te urządzenia muszą być przyjazne dla użytkownika. Zbiorczo do tych urządzeń używana jest nazwa interfejs, od angielskiego interface (wym. interfejs)
Jest kilka rodzajów u…